In het kort: pinot gris uit de Elzas is een volle, vlezige witte wijn met rokerige tonen, gedroogd fruit en honing, die de brancheorganisatie aanraadt bij geperste kazen zoals Comté, Gruyère of Appenzeller. Kies voor raclette een pinot gris met ‘sec’ (droog) op het etiket (de vermelding van het suikergehalte is daar verplicht) en een recent jaargang: 2023, waarin pinot gris bijzonder goed lukte, of het frissere 2024.
Dit artikel bevat Amazon-affiliatelinks: als je via deze links iets koopt, ontvangt Raclette Club een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou. Meer weten.
Waarom pinot gris past bij raclette
Pinot gris is de witte die zich niet laat imponeren door een stevige kaas. De Vins d’Alsace beschrijven hem als een ‘volle en vlezige’ wijn, goudgeel van kleur, met rokerige tonen, abrikoos, honing, bijenwas en peperkoek, met mooie zuren en een lange afdronk. De productvoorschriften van de AOC rekenen pinot gris, samen met gewurztraminer, tot de wijnen die ‘fruitig, soepeler en gekenmerkt door een hoog extractgehalte’ zijn.
Vooral: de Elzasser brancheorganisatie koppelt hem zwart op wit aan geperste kazen: voor Comté, Beaufort, Appenzeller en Gruyère raadt ze pinot gris aan vanwege zijn gulheid en intensiteit. Raclette hoort bij dezelfde kaasfamilie, en de combinatie volgt dezelfde logica: volgens ons is droge pinot gris perfect bij een Raclette du Valais AOP, een mengsel met Appenzeller, en kan hij heel goed overweg met een gerookte raclette, waarvan de rook zijn eigen rokerige tonen beantwoordt.
Enige beperking: is hij te rijk of te zoet, dan maakt hij een al royale maaltijd zwaarder. Vandaar het belang van het etiket goed lezen.
Je pinot gris uit de Elzas goed kiezen
Lees de vermelding van het suikergehalte
Goed nieuws voor de consument: de productvoorschriften leggen op dat witte wijnen van de AOC Alsace (behalve vendanges tardives en sélections de grains nobles) op het etiket hun suikergehalte vermelden zoals gedefinieerd in de Europese regelgeving, ‘in heel duidelijke letters’. Ga voor raclette voor ‘sec’. Een demi-sec kan volgens ons bij een pepperraclette; een moelleux of doux bewaar je voor de foie gras of het dessert.
100 % pinot gris, en vermeldingen om te kennen
Als het etiket ‘Pinot gris’ vermeldt, komt de wijn uitsluitend van die druif, volgens de productvoorschriften. Een pinot gris met de naam van een lieu-dit (perceel) moet verplicht met de hand geoogst zijn. De vermeldingen ‘vendanges tardives’ en ‘sélection de grains nobles’ leggen ook handmatige oogst op, de vermelding van het jaargang en een opvoeding tot minstens 1 juni van het tweede jaar na de oogst. Die cuvées zijn prachtig, maar te rijk voor raclette: een droge AOC Alsace pinot gris doet het beter, en voor minder geld.
En de ‘Tokay’?
Als je grootvader het over ‘Tokay d’Alsace’ had, had hij geen ongelijk. Volgens de Vins d’Alsace heette de druif voor 1870 Grauer Tokayer, en een legende wil dat baron Lazarus von Schwendi rond 1565 stokken uit Tokaj, in Hongarije, meebracht. Botanici denken eerder aan een pinot gris uit Bourgondië. Sinds 1 april 2007 staat alleen de naam pinot gris op de etiketten. De Guide Hachette merkt op dat zijn aandeel in de Elzasser wijngaarden in veertig jaar van ongeveer 4 naar 15 % is gestegen.
De beste jaargangen van pinot gris uit de Elzas
De tabel combineert de jaargangtabel voor de Elzas van de Wine Scholar Guild met de scores van iDealwine voor droge witte Elzaswijnen (op 20). De kolom ‘Drinken’ is ons advies voor een raclette; wat bewaren betreft, geeft de Guide Hachette pinot gris 3 tot 10 jaar.
| Jaargang | Kwaliteit / profiel | Drinken |
|---|---|---|
| 2024 | Wine Scholar Guild: goed tot uitstekend; frissere, drogere en levendigere wijnen dan de afgelopen jaren. | Nu: de stijl die het best past bij gesmolten kaas |
| 2023 | Wine Scholar Guild: uitstekend, pinot gris reageerde bijzonder goed op het jaar. iDealwine (droog wit 16/20): vaak volle body, in evenwicht gebracht door welkome frisheid. | Nu |
| 2022 | Wine Scholar Guild: uitstekend jaar voor droge wijnen, vooral op de beste percelen. iDealwine: droog wit 16/20. | Nu |
| 2021 | Wine Scholar Guild: goed tot uitstekend, strakke droge wijnen. iDealwine (15/20): aangename pinots gris, maar zonder veel body. | Nu |
| 2020 | Wine Scholar Guild: uitstekend tot uitzonderlijk, alle druiven gaven goede resultaten. iDealwine (17/20): volle en weelderige pinots gris. | Nu, bij de droge cuvées |
| 2019 | Wine Scholar Guild: uitzonderlijk, wijnen die frisheid, structuur en rijkdom combineren. iDealwine: droog wit 17/20. | Nu |
| 2018 | Wine Scholar Guild: pinot gris hoort bij de grote successen van een royaal jaargang. iDealwine (17/20): een goed jaar, vooral voor pinot gris. | Nu |
| 2017 | Wine Scholar Guild: uitstekend tot uitzonderlijk, hoge kwaliteit voor alle druiven; oogst door voorjaarsvorst met ongeveer 20 % verminderd. | Drinken |
| 2016 | Wine Scholar Guild: uitstekend, met klassieke, frisse en evenwichtige pinots gris. | Drinken |
| 2015 | Wine Scholar Guild: uitzonderlijk, alle druiven blonken uit. | Drinken, maar vaak rijk voor raclette |
Hoe schenk je pinot gris
- Temperatuur: 10 tot 14 °C volgens de Guide Hachette. Voor raclette mikken wij op de onderkant van die marge, rond 10 °C: de warmte van het apparaat doet de rest.
- Glas: een vrij breed witwijnglas. De Vins d’Alsace merken op dat wat lucht zijn complexiteit onthult.
- Karaf: niet onmisbaar; de fles wat voor de maaltijd openen is genoeg.
- Hoeveelheid: onze richtlijn: een halve fles per volwassene die wijn drinkt over de hele avond. Omdat pinot gris guller is dan een bergwitte, schenk je hem liever als tweede, na een lichtere witte.
De andere wijnen bij raclette
Terug naar de complete gids met wijnen voor raclette, of naar de voorraadkast van de raclette. Wil je in de Elzas blijven, bekijk dan onze pagina over de strakkere riesling, en onze pagina over pinot noir voor rood. En voor een andere volle witte uit het oosten: lees onze pagina over witte wijnen uit de Jura.
Veelgestelde vragen
Is pinot gris uit de Elzas droog of zoet?
Allebei bestaan ze. De productvoorschriften leggen op dat het suikergehalte op het etiket van witte AOC Alsace-wijnen staat: kies voor raclette een pinot gris met ‘sec’ erop.
Pinot gris of riesling bij raclette?
Riesling is levendiger en strakker, pinot gris voller en rokeriger. Volgens ons is pinot gris de beste keuze voor een gerookte raclette of een heel uitgesproken kaas, riesling voor een klassieke raclette.
Waarom sprak men van Tokay d’Alsace?
Volgens de Vins d’Alsace heette de druif voor 1870 Grauer Tokayer, naar een legende die hem uit Hongarije liet komen. Sinds 1 april 2007 wordt alleen de naam pinot gris gebruikt.
Op welke temperatuur schenk je pinot gris?
Tussen 10 en 14 °C volgens de Guide Hachette. Bij raclette raden we eerder de onderkant van die marge aan, rond 10 °C.
Bronnen
- Productvoorschriften van de AOC Alsace of Vin d’Alsace, versie gepubliceerd in het BO-AGRI op 15 januari 2026 (Frans)
- Vins d’Alsace (brancheorganisatie): pinot gris uit de Elzas (Frans)
- Vins d’Alsace: welke wijn bij kaas
- Guide Hachette des Vins: AOC Alsace pinot gris (Frans)
- Wine Scholar Guild: jaargangtabel van de Elzas
- iDealwine: de scores van jaargang 2023 (Frans)
- iDealwine: de scores van jaargang 2022 (Frans)
- iDealwine: de scores van jaargang 2021 (Frans)
- iDealwine: de scores van jaargang 2020 (Frans)
- iDealwine: de scores van jaargang 2019 (Frans)
- iDealwine: 2018 vintage scores, North-eastern France
