In het kort: de witte wijnen uit de Jura komen van twee druiven, chardonnay en savagnin, alleen of in een blend. Ze vallen uiteen in twee families: de ‘floraux’ (bloemige), opgevoed op bijgevulde vaten, fris en mineraal, en de ‘tradition’, opgevoed zonder bijvullen onder een laag gist (voile), met aroma’s van noot en amandel. Neem voor een klassieke raclette een floral; voor een raclette met heel lang gerijpte kaas of Morbier durf je een tradition. Wat jaargangen betreft scoren 2022 en 2023 goed, 2024 is zeldzaam.
Dit artikel bevat Amazon-affiliatelinks: als je via deze links iets koopt, ontvangt Raclette Club een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou. Meer weten.
Waarom witte wijnen uit de Jura passen bij raclette
De Jura is net zo goed een kaasland als een wijnland, en dat proef je in het glas. De productvoorschriften van de AOC Côtes du Jura beschrijven de belangrijkste productie als een droge witte, meestal een blend van chardonnay en savagnin, met minerale tonen, ‘vuursteen’ en fruit, ‘met veel frisheid’. Het suikergehalte is beperkt tot 3 gram per liter: dit zijn echt droge wijnen.
Die frisheid ruimt het vet van de gesmolten kaas op, en dat is precies wat je van een raclettewijn vraagt. De ‘tradition’-wijnen hebben nog een andere troef: de brancheorganisatie schrijft ze aroma’s van hazelnoot, amandel en zelfs ‘van Comté’ toe, en raadt aan er wat van te bewaren ‘voor de kaas’. Volgens ons is dat de droomcombinatie voor een raclette met Morbier, de buurman uit de Franche-Comté, of voor een goed gerijpte Raclette du Valais AOP. Bij een gerookte raclette houdt de tradition het goed vol.
Floral of tradition: de twee families van witte Jurawijnen
De floraux (bijgevuld)
Om elk contact met lucht te vermijden, vult de wijnmaker zijn vaten bij (‘ouiller’), dat wil zeggen dat hij ze aanvult naarmate de wijn verdampt. Volgens de gids van de Vins du Jura zijn deze witte wijnen, vooral van chardonnay, ‘fijn, elegant en mineraal’, met meidoorn, acacia, linde, witvlezig fruit en vuursteen. Bijgevulde savagnin toont zich met citroen en witte bloemen. Dit is de veiligste keuze voor raclette: fris, zuiver, en niemand raakt van slag.
De tradition (onder voile)
Hier wordt niet bijgevuld: er ontstaat een luchtruimte in het vat en er vormt zich een laag gist op de wijn. Savagnin, vaak samen met chardonnay, ontwikkelt daaronder aroma’s van verse walnoot, amandel, hazelnoot, paddenstoelen en zelfs kerrie, volgens de brancheorganisatie. Jura Tourisme spreekt van een witte ‘met een krachtig karakter, typisch voor het terroir van de Jura’. Zoek op het etiket naar vermeldingen als ‘tradition’ of ‘sous voile’, of vraag het je wijnhandelaar: een tradition blind schenken aan gasten die een fruitige witte verwachtten, dat is pure televisie.
De appellaties en het geval vin jaune
De vier geografische AOC’s van de Jura (Arbois, Côtes du Jura, L’Étoile en Château-Chalon) maken allemaal witte wijn, waarbij Château-Chalon alleen vin jaune maakt. Vin jaune is het toppunt van de stijl onder voile: gemaakt van savagnin, opgevoed op vat zonder bijvullen tot 15 december van het zesde jaar na de oogst, waarvan minstens 60 maanden onder voile, en daarna gebotteld in een clavelin van 62 centiliter. Het is een prachtige wijn, maar voor raclette geeft een witte tradition hetzelfde effect voor veel minder geld.
De beste jaargangen van witte Jurawijnen
De scores van 2018 tot 2023 komen van iDealwine (witte wijnen uit de Jura, op 20); 2024 en 2025 uit de pers. De kolom ‘Drinken’ is ons advies voor een raclette: de floraux drink je eerder jong, de tradition kunnen beter wachten.
| Jaargang | Kwaliteit / profiel | Drinken |
|---|---|---|
| 2025 | Terug naar een normale oogst: ongeveer 50 hectoliter per hectare, drie keer zoveel als in 2024 (Réussir Vigne, op basis van de brancheorganisatie). Nog geen betrouwbare proefbalans, dus geen oordeel van onze kant. | De eerste floraux, te proeven zodra ze uitkomen |
| 2024 | Vorst, regen en meeldauw: 60 tot 70 % verlies verwacht; de directeur van de brancheorganisatie schatte de oogst op 25 000 tot 30 000 hectoliter, tegen ongeveer 80 000 in een normaal jaar. De brancheorganisatie noemde de kwaliteit ‘in orde’, maar de volumes veel te laag. | Als je ze vindt |
| 2023 | Wit 17-18/20: witte wijnen ‘van heel mooie makelij’ en savagnins van heel mooie kwaliteit. | Nu (floraux); de tradition kunnen wachten |
| 2022 | Wit 17/20: ‘zonnige en evenwichtige’ witte wijnen, die goed zouden moeten rijpen ondanks een soms gemiddelde zuurgraad. | Nu |
| 2021 | Wit 15/20. Een heel moeilijk jaar, chardonnay zwaar getroffen, savagnin weerbaarder; frisse en typische wijnen. | Nu |
| 2020 | Wit 17/20. De savagnin behield een goede zuurgraad. | Nu |
| 2019 | Wit 17/20. Vorst en hitte in juni; de savagnins een trapje hoger dan de chardonnays. | Nu (vooral de tradition) |
| 2018 | Wit 16/20. Sommige wijnen verdund en weinig zuur; bijgevulde savagnin houdt meer natuurlijke zuren dan chardonnay. | Niet te lang meer wachten |
Hoe schenk je witte Jurawijn
- Temperatuur: 10 tot 13 °C voor een floral en 12 tot 15 °C voor een tradition, volgens de gids van de Vins du Jura. De tradition schenk je dus wat minder koud: ijskoud verliest hij zijn notenaroma’s.
- Glas: een middelgroot witwijnglas. Voor een tradition helpt een iets breder glas hem om zich te tonen.
- Karaf: niet nodig voor een floral. Een tradition kun je wat van tevoren openen.
- Hoeveelheid: onze richtlijn: een halve fles per volwassene die wijn drinkt over de hele avond. Schenk je beide stijlen, begin dan met de floral en bewaar de tradition voor het einde van de maaltijd, bij de meest gerijpte kaas.
De andere wijnen bij raclette
Terug naar de complete gids met wijnen voor raclette, of naar de voorraadkast van de raclette. Voor een lichtere bergwitte: bekijk Apremont; voor een andere volle witte: Roussette de Savoie of pinot gris uit de Elzas. En om de avond met bubbels te openen: bekijk onze pagina over crémant.
Veelgestelde vragen
Van welke druiven worden witte Jurawijnen gemaakt?
Chardonnay en savagnin, de hoofddruiven voor witte wijn in de productvoorschriften van de Côtes du Jura. Ze worden alleen of in een blend gevinifieerd.
Wat betekent ‘ouillé’ bij een Jurawijn?
De wijnmaker vult zijn vat bij naarmate de wijn verdampt, om contact met lucht te vermijden. Zo krijg je een ‘floral’ witte, fris en mineraal. Zonder bijvullen vormt zich een laag gist en krijg je een ‘tradition’ witte, met notentonen.
Welke witte Jurawijn kies je voor een raclette?
Volgens ons een floral (bijgevulde chardonnay) voor een klassieke raclette, want die is fris en makkelijk. Een tradition onder voile is prachtig bij een heel lang gerijpte kaas zoals Morbier.
Kun je vin jaune schenken bij raclette?
Dat kan, maar het is een zeldzame wijn, meer dan zes jaar op vat opgevoed. Een witte tradition, uit dezelfde aromatische familie, geeft een vergelijkbare combinatie voor veel minder geld.
Bronnen
- Productvoorschriften van de AOC Côtes du Jura, goedgekeurd bij besluit van 20 september 2022 (BO-AGRI, 29 september 2022, Frans)
- Vins du Jura (Comité interprofessionnel des vins du Jura): gids van de Jurawijnen (Frans)
- Jura Tourisme: de witte wijnen uit de Jura (Frans)
- iDealwine: de scores van jaargang 2023 (Frans)
- iDealwine: de scores van jaargang 2022 (Frans)
- iDealwine: de scores van jaargang 2021 (Frans)
- iDealwine: de scores van jaargang 2020 (Frans)
- iDealwine: de scores van jaargang 2019 (Frans)
- iDealwine: 2018 vintage scores, North-eastern France
- macommune.info / AFP: vorst, regen, meeldauw, een jaar om te vergeten in de Jurawijngaarden (september 2024, Frans)
- Réussir Vigne: eindelijk een normale oogst in de Jura (oktober 2025, Frans)
