Kort gezegd: de zaden van schermbloemigen (venkel, anijs, karwij) en gember zijn de ‘spijsverterings’specerijen van onze grootmoeders. Het Europees Geneesmiddelenbureau erkent een traditioneel gebruik tegen een opgeblazen gevoel en winderigheid, zonder dat de werking met degelijke studies is aangetoond. In de keuken geven ze een raclette veel smaak: karwij op de aardappelen, venkelzaad na het eten, gember in de thee. Met zoethout doe je het wel rustig aan: het Franse voedselveiligheidsagentschap ANSES waarschuwt voor het risico op hoge bloeddruk bij een hoge consumptie.
Dit artikel bevat Amazon-affiliatelinks: als je via deze links iets koopt, ontvangt Raclette Club een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou. Meer weten.
De kleine zaadjes uit de kast
Open de kruidenkast van een oma uit de Elzas, Zwitserland of Beieren en je vindt er grote kans karwij, dat in brood, kaas of zuurkool gaat. Elders zijn het venkel- of anijszaadjes die je na het eten op kauwt. Al die zaden komen uit dezelfde plantenfamilie, de schermbloemigen (of Apiaceae), net als wortel, selderij, koriander en dille.
Die familieband is belangrijk: het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) wijst erop dat mensen die allergisch zijn voor een van deze planten geen anijs- of karwijpreparaten mogen nemen. Ben je bijvoorbeeld allergisch voor selderij, vergeet de zaadjes dan maar.
Wat we weten, specerij per specerij
Karwij
Het EMA erkent een traditioneel gebruik van karwijvrucht om een opgeblazen gevoel en winderigheid te verlichten, bij volwassenen en jongeren vanaf 12 jaar. Het raadt karwij af bij allergie voor schermbloemigen, bijvoet of berk. Houden de klachten langer dan twee weken aan, ga dan naar een arts.
Zoete venkel
Traditioneel gebruik volgens het EMA bij lichte krampachtige spijsverteringsklachten, een opgeblazen gevoel en winderigheid. Niet onder 4 jaar, bij gebrek aan voldoende gegevens, en uit voorzorg niet tijdens zwangerschap of borstvoeding.
Anijs
Traditioneel gebruik bij lichte indigestie, een opgeblazen gevoel en winderigheid, bij volwassenen en jongeren vanaf 12 jaar, maximaal twee weken.
Gember
Het EMA erkent een traditioneel gebruik van gember bij lichte krampachtige spijsverteringsklachten met een opgeblazen gevoel. Voor geneesmiddelen op basis van gember raadt het gebruik af onder 18 jaar en tijdens zwangerschap en borstvoeding. Het Amerikaanse NCCIH merkt op dat gember zelf bij sommige mensen brandend maagzuur of buikklachten kan geven.
Zoethout
Dit is de valse vriend van het rijtje. Zoethoutwortel heeft al lang een reputatie voor de spijsvertering, maar het ANSES waarschuwde in 2025 voor overconsumptie: in grote hoeveelheden en herhaaldelijk gegeten kan zoethout het kaliumgehalte doen dalen en de bloeddruk doen stijgen. Mensen met hoge bloeddruk, zwangere vrouwen of vrouwen die borstvoeding geven en kinderen lopen het meeste risico. Af en toe een zoethoutstokje, prima; elke dag een kuur zoethoutthee ‘voor de spijsvertering’, nee.
Zo verwerk je ze in een raclette-avond (mening van de redactie)
- Karwij op de aardappelen: een snufje in het kookwater of op de beboterde aardappelen. Een klassieke combinatie met Munster of bergkazen.
- Schaaltje na het eten: venkelzaad naturel, of even droog geroosterd in een pan, om bij de koffie op te kauwen.
- Thee van drie zaden: venkel, anijs en karwij in gelijke delen, een theelepel per kopje, licht gekneusd zodat het aroma vrijkomt.
- Verse gember: een paar plakjes in heet water, met citroen en een beetje honing.
- Zelfgemaakte pickles: augurken en zilveruitjes in azijn met mosterd- en venkelzaad, bij de raclette geserveerd voor het zuur.
- Karwij- of komijnbrood: eens iets anders dan boerenbrood bij de vleeswaren.
Een vijzel en stamper volstaan om de zaadjes op het laatste moment te kneuzen: het aroma is veel uitgesprokener dan met een kant-en-klaar gemalen poeder.
Wat zaden niet doen
Ze ‘verbranden’ het kaasvet niet, laten je niet afvallen en vervangen geen medisch advies. Het EMA herinnert er voor elk van deze planten aan dat je een arts raadpleegt als de klachten langer dan een à twee weken aanhouden of erger worden. En gebruik je medicijnen, vraag dan je apotheker voor je kruiden in grote hoeveelheden neemt.
In de voorraadkast
Vind al onze grootmoedersremedies, vooral de thee en kruidenthee voor de spijsvertering en de misverstanden over het verteren van raclette. Voor de kazen wacht de voorraadkast op je.
Op het blog bekijkt ons artikel over condimenten en spijsvertering mosterd, augurken, rauwe zuurkool en peper.
Veelgestelde vragen
Welke specerij helpt om raclette te verteren?
Karwij, venkel, anijs en gember hebben een traditioneel gebruik dat het Europees Geneesmiddelenbureau erkent tegen een opgeblazen gevoel en winderigheid. De werking is niet bewezen, maar ze geven een raclettemaaltijd wel veel smaak.
Kun je na het eten venkelzaad kauwen?
Ja, dat is een wijdverbreide traditie. Het EMA raadt venkelpreparaten wel af onder 4 jaar en tijdens zwangerschap of borstvoeding, en alle preparaten van schermbloemigen bij een allergie voor deze plantenfamilie.
Is zoethout goed voor de spijsvertering?
Het heeft een oude reputatie voor de spijsvertering, maar het ANSES waarschuwt voor een hoge en herhaalde consumptie, die de bloeddruk kan laten stijgen. Eet het af en toe en met mate.
Bronnen
- EMA, monografie Carvi fructus (karwij)
- EMA, monografie Foeniculi dulcis fructus (zoete venkel)
- EMA, monografie Anisi fructus (anijs)
- EMA, monografie Zingiberis rhizoma (gember)
- NCCIH, Ginger
- ANSES, Réglisse : attention à la surconsommation pour éviter les risques d’hypertension
- Ordre national des pharmaciens, Réglisse : à consommer occasionnellement et avec modération
